Stel je voor dat je je favoriete jurk aantrekt. Jarenlang paste hij perfect en voelde hij als een tweede huid. Maar plotseling merk je dat hij knelt en trekt. De stof spant onprettig en de naden schuren over je huid. Eerst denk je dat die nieuwe vetrolletjes nu eenmaal onvermijdelijk zijn wanneer je ouder wordt. Maar al snel ontdek je dat dit niet de enige veranderingen zijn waarmee je te maken krijgt. Je haar lijkt liever in de borstel te zitten dan op je hoofd. Onverklaarbare duizeligheid wisselt af met plotselinge zweetaanvallen. Je lichaam voelt anders, je stemming schommelt en bezorgd vraag je jezelf af: “Wat gebeurt er met mij?”
De overgang – een natuurlijke levensfase vol uitdagingen
Voor de meeste vrouwen is de overgang een periode waarin lichamelijke, emotionele en mentale veranderingen merkbaar worden. Opvliegers en zweetaanvallen, sombere stemmingen, slaapproblemen, vermoeidheid en uitputting, samen met een algemeen gevoel van onrust, behoren tot de klassieke klachten die in deze fase kunnen optreden. De tekenen van de overgang verschillen sterk van vrouw tot vrouw en kunnen ons voor grote uitdagingen stellen. De overgang begint meestal tussen het 45e en 55e levensjaar en wordt als voltooid beschouwd één jaar na de laatste menstruatie. De eerste tekenen kunnen echter ook bij jongere vrouwen optreden. Vooral wanneer je nooit hormonale anticonceptie hebt gebruikt, kan een vroegere overgang mogelijk zijn. Maar waarom ontstaan tijdens de overgang zo vaak klachten zoals opvliegers?
Hoe beïnvloeden hormonen je lichaam en geest?
Schommelende hormonen tijdens de overgang zijn verantwoordelijk voor veel veranderingen aan de binnen- en buitenkant van je lichaam. In de vruchtbare jaren zijn de twee vrouwelijke geslachtshormonen oestrogeen en progesteron met elkaar in evenwicht. Terwijl oestrogeen groei en celdeling ondersteunt, werkt progesteron als natuurlijke tegenhanger met een balancerend en kalmerend effect. Deze hormonen zijn bepalend voor je welzijn. Tijdens de overgang verminderen de eierstokken geleidelijk hun activiteit en neemt de productie van oestrogeen en progesteron af. Dit gebeurt echter niet gelijktijdig, waardoor uiteenlopende klachten kunnen ontstaan.
Overgang en hormonen: de afname van progesteron
De productie van progesteron neemt al in de vroege fase van de overgang snel af. Progesteron beïnvloedt de productie van melatonine, het zogenaamde “slaaphormoon”, en bevordert daarmee een diepe, herstellende slaap. Bij een tekort kunnen slaapproblemen vaker voorkomen. Je wordt misschien vaker wakker, slaapt niet meer door of ligt urenlang wakker. Ook nervositeit, angst en verhoogde prikkelbaarheid zijn in deze fase niet ongewoon.
Hormonen tijdens de overgang: de afname van oestrogeen
Hoewel het begin van de overgang vaak wordt gekenmerkt door een relatief oestrogeenoverschot, kan het later dalende oestrogeengehalte tot verdere en soms sterkere klachten leiden, zoals opvliegers en zweetaanvallen. De daling van oestrogeen beïnvloedt namelijk het temperatuurcentrum in de hersenen. Je lichaam reageert plotseling op de kleinste temperatuurverschillen met hevige opvliegers en overmatig zweten. Vooral ’s nachts kan dit zeer belastend zijn wanneer je doorweekt wakker wordt en daarna geen oog meer dichtdoet. Oestrogeen speelt ook een sleutelrol bij je stemming. Het werkt rechtstreeks op neurotransmitters in de hersenen en beïnvloedt bovendien de afgifte van serotonine, het zogenaamde “gelukshormoon”. Daalt het oestrogeengehalte, dan kunnen stemmingswisselingen en sombere gevoelens ontstaan. Je voelt je misschien prikkelbaar, verdrietig of lusteloos zonder precies te weten waarom.
Wat kun je doen aan hormonale veranderingen tijdens de overgang?
Veel vrouwen kiezen tijdens de overgang voor hormoontherapie om hun welzijn te ondersteunen. Daarbij worden vaak synthetisch geproduceerde oestrogenen en progestagenen gebruikt – stoffen die de werking van lichaamseigen hormonen kunnen nabootsen. Deze behandeling is echter niet voor iedere vrouw geschikt en kan, zoals iedere medische behandeling, bijwerkingen hebben. Onderzoeken wijzen erop dat langdurig gebruik het risico op bepaalde aandoeningen kan verhogen, waaronder hart- en vaatproblemen, trombose, beroerte of borstkanker. Persoonlijk medisch advies is daarom bijzonder belangrijk. Gelukkig bestaan er ook natuurlijke alternatieven die je lichaam tijdens hormonale veranderingen op een zachte manier kunnen ondersteunen.
Voeding tijdens de overgang
Een gezonde leefstijl en de bereidheid om bepaalde gewoonten aan te passen vormen de basis. Dat geldt onder meer voor je voeding, want je lichaam heeft nu andere voedingsstoffen nodig die je bewust kunt toevoegen. Voedingsstoffen uit bepaalde levensmiddelen kunnen het lichaam ondersteunen wanneer het oestrogeengehalte daalt:
- soja
- lijnzaad
- en peulvruchten
bevatten plantaardige fyto-oestrogenen die een mild hormoonachtig effect kunnen hebben. Zorg daarnaast voor voldoende omega 3-vetzuren uit vis of noten.
Beweging en ontspanning voor meer welzijn
Sport en beweging zijn krachtige bondgenoten in deze levensfase. Ze kunnen helpen de afgifte van geluksstoffen zoals serotonine en dopamine te stimuleren en zo je stemming merkbaar te verbeteren. Een wandeling in de frisse lucht, yoga of lichte krachttraining kan al veel verschil maken. Tegelijk is het belangrijk om voor mentale balans en ontspanning te zorgen. Stress kan veel overgangsklachten versterken; regelmatig ontspannen is daarom nu belangrijker dan ooit.
- Meditatie
- ademhalingsoefeningen
- of eenvoudigweg bewuste pauzes in het dagelijks leven
kunnen helpen om je zenuwstelsel tot rust te brengen.
menofemme: je plantaardige begeleider tijdens de overgang
Ondanks alle bewuste gewoonten kan je lichaam soms baat hebben bij zinvolle extra ondersteuning zoals menofemme. Ons speciaal ontwikkelde plantaardige voedingssupplement combineert de kracht van fytohormonen uit soja, rodeklaverextract en monnikspeper met de kalmerende en balancerende werking van andere plantaardige stoffen. Deze unieke combinatie begeleidt je op een zachte manier tijdens hormonale veranderingen. Voel je prettig in je lichaam en vol vertrouwen in deze nieuwe levensfase.